Przez lata leczenie otyłości sprowadzano do prostego zalecenia: „jedz mniej i więcej się ruszaj”. Dziś wiadomo, że u wielu pacjentów takie podejście okazuje się niewystarczające. Otyłość jest przewlekłą chorobą, na której rozwój wpływa wiele czynników, m.in. sposób odżywiania, hormony, metabolizm, predyspozycje genetyczne, sen, stres oraz inne uwarunkowania zdrowotne. Zrozumienie tych mechanizmów pozwala lepiej ocenić możliwe przyczyny trudności z redukcją masy ciała i dobrać postępowanie odpowiednie do indywidualnej sytuacji pacjenta.
Dlaczego sama dieta często nie wystarcza?
Organizm dąży do utrzymania masy ciała, do której jest przystosowany, dlatego podczas odchudzania uruchamia mechanizmy ograniczające utratę energii. Gdy zaczynasz jeść mniej, uruchamiają się mechanizmy, które mają przywrócić równowagę energetyczną – spada tempo metabolizmu, rośnie poczucie głodu, zmieniają się poziomy hormonów odpowiedzialnych za sytość. Dlatego restrykcyjna dieta z czasem staje się coraz trudniejsza do utrzymania, nawet jeśli na początku przynosiła efekty.
Do tego dochodzą czynniki, na które sama siła woli nie ma wpływu: predyspozycje genetyczne, przebyte choroby, niektóre leki, zaburzenia hormonalne czy długotrwały stres. Zalecenie „jedz mniej” często pomija prawdziwą przyczynę problemu.
Jak hormony wpływają na masę ciała?
Regulacja apetytu i magazynowania energii to złożony system hormonalny, w którym biorą udział między innymi insulina, leptyna, grelina oraz hormony tarczycy. Gdy system działa prawidłowo, organizm sam reguluje, ile energii potrzebuje. Gdy równowaga zostaje zaburzona, regulacja apetytu i metabolizmu może być znacznie utrudniona.
Zaburzenia, które mogą mieć związek z trudnościami w utrzymaniu prawidłowej masy ciała, to między innymi:
• Insulinooporność – komórki słabiej reagują na insulinę, co sprzyja magazynowaniu tkanki tłuszczowej.
• Niedoczynność tarczycy – spowalnia metabolizm i może utrudniać utratę masy ciała nawet przy ograniczeniu kalorii.
• Zaburzenia hormonalne związane z PCOS lub innymi schorzeniami endokrynologicznymi.
Tych mechanizmów nie rozpoznasz samodzielnie. Ich ocena wymaga badań i konsultacji ze specjalistą – dlatego właściwa diagnostyka jest tak istotnym elementem leczenia otyłości.
Jakie elementy obejmuje leczenie otyłości?
Postępowanie w leczeniu otyłości zwykle obejmuje kilka wzajemnie uzupełniających się elementów. Ich zakres zależy od stanu zdrowia pacjenta oraz przyczyn trudności z redukcją masy ciała.
• Diagnostyka – ocena, czy w grę nie wchodzą czynniki hormonalne, metaboliczne lub inne schorzenia wpływające na masę ciała.
• Indywidualnie dobrana strategia żywieniowa – dostosowana do Twojego stylu życia, a nie ogólny schemat diety.
• Aktywność fizyczna – dopasowana do możliwości i stanu zdrowia, nie tylko liczby spalonych kalorii. U osób z otyłością nadmierna masa ciała może zwiększać obciążenie stawów i kręgosłupa, dlatego przed rozpoczęciem intensywniejszych ćwiczeń czasem warto skonsultować się z ortopedą lub innym specjalistą.
• Wsparcie w zmianie nawyków – sen, stres i regularność mają realny wpływ na metabolizm.
• Monitorowanie postępów i regularne korekty planu wraz ze specjalistą.
Zakres postępowania ustalany jest indywidualnie podczas konsultacji i może obejmować współpracę z lekarzem, dietetykiem oraz innymi specjalistami – w zależności od potrzeb pacjenta.
Dlaczego warto zacząć od diagnostyki, a nie od kolejnej diety?
Jeśli przez lata próbowałeś różnych diet bez trwałych efektów, znasz pewnie ten schemat: spadek masy ciała, później powrót do punktu wyjścia, czasem nawet powyżej.
Konsultacja u specjalisty pozwala sprawdzić, czy w grę nie wchodzą czynniki, których nie rozpoznasz samodzielnie – zaburzenia hormonalne, insulinooporność czy inne uwarunkowania zdrowotne. Dopiero na tej podstawie można ustalić podejście, które może lepiej odpowiadać potrzebom pacjenta.
Jeśli mimo wielu prób masa ciała nie ulega zmniejszeniu lub pojawia się efekt jojo, warto rozpocząć od konsultacji lekarskiej. Pozwala ona uporządkować możliwe przyczyny trudności, ocenić tło metaboliczne i hormonalne oraz wspólnie ze specjalistą ustalić dalsze kroki dostosowane do indywidualnej sytuacji pacjenta.
Indywidualne podejście do otyłości w Milczarek Medical
W Milczarek Medical porad z zakresu dietetyki klinicznej udziela Nikola Brzeska. Podczas konsultacji możliwa jest ocena dotychczasowych trudności związanych z redukcją masy ciała, omówienie wyników badań oraz ustalenie dalszych kroków odpowiednich do stanu zdrowia pacjenta. W razie potrzeby pacjent może zostać skierowany na dalszą diagnostykę obejmującą ocenę wybranych parametrów metabolicznych lub hormonalnych.
Wizytę możesz umówić online, telefonicznie lub mailowo.